Khám phá 'Geyser' Mạch Nước Phun Kỷ Lục Tại Yellowstone

Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) đã đưa ra một tiết lộ đầy kinh ngạc về mạch nước phun Geyser tại Công viên Quốc gia Yellowstone. Đây không chỉ là một hiện tượng tự nhiên kỳ thú mà còn là mạch nước phun đang hoạt động mạnh mẽ nhất thế giới, vừa ghi nhận một vụ phun trào với tốc độ kỷ lục. Bài nghiên cứu chuyên sâu được công bố nhằm giải thích các nguyên nhân đằng sau năng lượng bí ẩn này.

Geyser: Mạch nước phun hoạt động mạnh mẽ tại Yellowstone

Ẩn mình trong Công viên Quốc gia Yellowstone, Geyser đã khẳng định vị thế là mạch nước phun hoạt động mạnh mẽ nhất trên hành tinh. Kể từ tháng 3 năm 2018, mạch nước này đã chứng kiến lần phun trào với tốc độ kỷ lục thứ hai, cho thấy một sức sống địa chất mãnh liệt. Theo các ghi chép lịch sử, Geyser luân phiên giữa các trạng thái hoạt động và không hoạt động, với những giai đoạn phun trào nổi tiếng có thể kéo dài đến cả thập kỷ. Hai giai đoạn hoạt động gần đây nhất được ghi nhận vào những năm 1960 và 1980.

Theo dõi và đo lường hoạt động phun trào của Geyser

Mức độ hoạt động của Geyser được các nhà khoa học của USGS theo dõi với độ chính xác cao. Các thiết bị ghi nhiệt độ, máy đo địa chấn và thiết bị đo luồng đã được triển khai để ghi lại các tín hiệu phun trào. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu còn sử dụng phương pháp "bẫy bong bóng" để xác định độ cao cực đại của các vụ phun trào. Những suối nước nóng có "bẫy bong bóng" sâu thường tích trữ nhiều nước hơn, tạo ra nguồn năng lượng dồi dào cho các vụ phun trào.

Khối lượng phun trào lần này ước tính đã vượt quá 134 đến 538 mét khối. Để dễ hình dung, 250 mét khối nước tương đương khoảng 1/10 thể tích của một bể bơi cỡ Olympic. Con số này vượt xa khối lượng phun trào trung bình của các mạch nước khác tại Yellowstone, vốn thường nhỏ hơn 30 mét khối.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của mạch nước phun

Điều khiến các nhà địa chất ngạc nhiên là lượng nước phun ra từ Geyser dường như không tương quan trực tiếp với khoảng thời gian nghỉ trước đó. Nhiều yếu tố địa chất có thể tác động đến chu kỳ phun trào của mạch nước ngầm, bao gồm động đất, thời tiết khắc nghiệt và dòng chảy của nước ngầm. Tại Yellowstone, hiệu ứng theo mùa cũng đóng vai trò nhất định, với mùa đông dài và mùa hè ngắn.

Một cuộc khảo sát địa chất cho thấy, mặc dù dòng chảy có thể phản ánh lượng mưa trong khu vực, nhưng từ năm 1960 đến 2019, lưu lượng mưa lại không cho thấy sự tương quan rõ rệt với mức độ hoạt động của các mạch ngầm. Động đất cũng không được xem là yếu tố kích hoạt chính.

Các cơn địa chấn đã xảy ra ở phía tây lưu vực phun trào của mạch Norris vào mùa hè năm 2017 và tháng 2 năm 2018, nhưng không có trận động đất nào đủ mạnh để ảnh hưởng đáng kể đến các mạch nước ngầm. Ngoài giai đoạn hoạt động ngắn ngủi của Geyser vào cuối năm 2017, không có mạch nước nào khác được kích hoạt trở lại. Nồng độ clorua hoặc sulphat, những yếu tố có thể cho thấy sự gia tăng nhiệt hoặc khí, cũng không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với lưu vực Geyser.

So sánh Geyser với các mạch nước phun nổi tiếng khác trên thế giới

Thế giới có nhiều mạch nước phun ấn tượng, mỗi nơi mang một vẻ đẹp và đặc điểm riêng biệt:

Trong khi các mạch nước khác như Fly Geyser (Mỹ) thu hút bởi màu sắc siêu thực do khoáng chất và tảo, hay Strokkur (Iceland) nổi tiếng với tần suất phun trào nhanh chóng, thì Geyser tại Yellowstone lại gây ấn tượng mạnh mẽ bởi quy mô và sức mạnh của các vụ phun trào.

Những mạch nước phun ấn tượng khác cần biết

Ngoài Geyser, thế giới còn ghi nhận nhiều mạch nước phun độc đáo khác:

• Fly Geyser, Mỹ: Hình thành từ hoạt động khoan giếng, với sự kết hợp màu sắc của khoáng chất và tảo tạo nên cảnh quan kỳ ảo.
• Geysir Andernach, Đức: Một mạch nước phun nhân tạo, đạt độ cao ấn tượng lên tới 64m dù nước phun ra khá lạnh.
• Strokkur Geyser, Iceland: Nổi tiếng với tần suất phun trào đều đặn, cao từ 15-20m, có thể đạt 40m.
• El Tatio Geyser, Chile: Nằm ở độ cao hơn 4.300m, là một trong những cánh đồng mạch nước phun lớn nhất thế giới.
• La Bufadora Geyser, Mexico: Một mạch nước phun dưới biển, tạo ra tiếng nổ lớn khi sóng biển tác động.
• Suwako Geyser, Nhật Bản: Có thể phun trào tới độ cao 40-50m, là một trong những mạch nước lớn nhất thế giới.
• Castle Geyser, Mỹ: Một mạch nước có hình nón đặc biệt tại Yellowstone, bắt đầu phun trào cách đây khoảng 1.000 năm.
• Velikan Geyser, Nga: Là mạch nước phun lớn nhất trên bán đảo Kamchatka, phun trào thường xuyên với cột nước cao hơn 25m.
• Old Faithful, Mỹ: Một trong những mạch nước phun đầu tiên được đặt tên tại Yellowstone, với tần suất phun trào khá ổn định.
• Great Geysir, Iceland: Mạch nước phun nổi tiếng khác tại thung lũng Haukadalur.

Tương lai nghiên cứu về các mạch nước phun

Sự hoạt động mạnh mẽ và không ngừng nghỉ của Geyser tại Yellowstone mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới cho các nhà địa chất học. Việc hiểu rõ hơn về cơ chế phun trào, các yếu tố tác động và tiềm năng năng lượng từ các mạch nước phun không chỉ giúp chúng ta khám phá sâu hơn về Trái đất mà còn có thể ứng dụng trong các lĩnh vực như khai thác địa nhiệt. USGS và các tổ chức khoa học khác sẽ tiếp tục theo dõi và công bố các phát hiện mới nhất về hiện tượng địa chất kỳ thú này.

Hãy cùng tiếp tục theo dõi những cập nhật mới nhất về Geyser và thế giới các mạch nước phun kỳ bí!