Mây thấu kính (Lenticular clouds): Hiện tượng kỳ thú trên bầu trời

Nguyên nhân hình thành mây thấu kính

Mây thấu kính, hay Altocumulus lenticularis, là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa địa hình và các dòng không khí. Quá trình hình thành chúng bao gồm các bước sau:

• Luồng không khí gặp vật cản: Khi một dòng không khí khô và ẩm di chuyển ngang qua một vật cản lớn như núi, đồi hoặc thậm chí là một tòa nhà cao tầng, nó sẽ bị buộc phải bay lên cao.
• Sự tăng áp và ngưng tụ: Khi không khí bị đẩy lên cao, nó sẽ lạnh đi và áp suất giảm. Nếu độ ẩm đủ cao, hơi nước trong không khí sẽ bắt đầu ngưng tụ lại thành những giọt nước nhỏ hoặc tinh thể băng, hình thành mây.
• Tạo hình dạng thấu kính: Tại đỉnh của vật cản, không khí thường có xu hướng tạo ra các sóng khí quyển. Những đám mây hình thành tại đỉnh của các sóng này sẽ có xu hướng ổn định và phát triển theo hình dạng thấu kính hoặc hình đĩa.
• Độ cao hình thành: Độ cao nơi các đám mây này hình thành được gọi là "mức ngưng tụ". Nhiệt độ tại độ cao này thường giảm xuống dưới mức ngưng tụ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành mây.

Sự kết hợp của hướng gió, áp suất không khí, độ ẩm và nhiệt độ đóng vai trò then chốt trong việc mây thấu kính có hình thành hay không, và hình dạng của chúng.

Mây thấu kính xuất hiện trên khắp thế giới

Mặc dù được xem là một hiện tượng hiếm gặp, mây thấu kính đã nhiều lần được ghi nhận tại nhiều quốc gia, mang đến những cảnh tượng ngoạn mục và đôi khi gây ra những hiểu lầm.

Những lần mây thấu kính gây chú ý

• California, Hoa Kỳ: Vào tháng 10 năm 2021, những đám mây thấu kính tuyệt đẹp đã xuất hiện trên ngọn núi Shasta. Khi kết hợp với ánh nắng hoàng hôn, chúng tạo nên một khung cảnh đẹp như tranh vẽ, thu hút sự chú ý của các nhiếp ảnh gia.
• Tây Ban Nha: Dãy núi Alpujarra ở phía nam Tây Ban Nha cũng đã chứng kiến sự xuất hiện của những đám mây hình thấu kính. Ánh sáng mặt trời chiếu vào khiến chúng có màu đỏ rực, tạo nên một cảnh tượng ấn tượng.
• Ireland: Vào tháng 6 năm 2015, thành phố Dublin đã ghi lại khoảnh khắc mây thấu kính xuất hiện, chứng tỏ hiện tượng này không chỉ giới hạn ở các vùng núi cao.
• Thụy Điển: Một đám mây hình đĩa bay khổng lồ đã xuất hiện trên đỉnh một ngọn núi ở khu trượt tuyết Duved vào năm 2017, khiến nhiều người thích thú và chụp ảnh. Nhiếp ảnh gia Sara Björkebaum đã chia sẻ bức ảnh này trên Instagram.
• Scotland: Năm 2015, cơ quan dự báo thời tiết quốc gia Met Office đã công bố hình ảnh mây thấu kính trên bầu trời Scotland. Phát hiện này đã gây hoang mang cho nhiều người dân vì nhầm tưởng đó là UFO.
• Sicily, Italy: Vào tháng 6 năm 2016, người dân Sicily đã kinh ngạc khi chứng kiến một đám mây có hình thù kỳ lạ trên đỉnh núi Etna, cũng bị lầm tưởng là đĩa bay của người ngoài hành tinh.

Mây thấu kính tại Việt Nam

Tại Việt Nam, việc ghi nhận các đám mây hình thấu kính cũng rất hiếm hoi. Điều này là do sự hình thành của chúng phụ thuộc chặt chẽ vào các điều kiện khí quyển cụ thể như hướng gió, áp suất không khí, độ ẩm và nhiệt độ tại một thời điểm nhất định. Tuy nhiên, vào tháng 11 năm 2023, hiện tượng kỳ thú này đã được ghi nhận trên đỉnh núi Bà Đen, Tây Ninh, thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội bởi hình dạng giống đĩa bay độc đáo.

Lời kết

Mây thấu kính, hay Lenticular clouds, là một minh chứng sống động cho sự kỳ diệu và đa dạng của các hiện tượng khí quyển. Dù đôi khi gây nhầm lẫn, chúng vẫn mang đến những cảnh quan thiên nhiên ngoạn mục, khơi gợi trí tưởng tượng và sự khám phá. Việc hiểu rõ nguyên nhân hình thành giúp chúng ta trân trọng hơn những vẻ đẹp tự nhiên này. Hãy luôn dõi theo bầu trời, bạn có thể sẽ bắt gặp những hình ảnh độc đáo không ngờ tới!